Tussen Lauwersoog en de Westpolder ligt de Groningse Lauwersmeerdijk. Die dijk voldoet niet meer aan de eisen voor veiligheid. Daarom moet de dijk versterkt worden. Vanaf 2023 gaan we daadwerkelijk werken aan de dijk.

Waarom dijkversterking

Alle dijken in Nederland worden regelmatig beoordeeld. Want een dijk moet jarenlang het land beschermen tegen overstroming. Ook de Lauwersmeerdijk is beoordeeld. Uit dat onderzoek blijkt dat de dijk niet voldoet aan de eisen voor veiligheid. Omdat de dijk niet voldoet aan die eisen, is de dijk opgenomen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Nadat de dijkversterking is afgerond, voldoet de dijk weer voor 50 jaar aan de eisen voor veiligheid.

Landelijke dijk en havendijk

De dijk bestaat uit twee delen: de landelijke dijk en de havendijk.

Landelijke dijk

De landelijke dijk wordt versterkt met een ‘binnenwaartse kruinverhoging’. Dat betekent dat de dijk wordt versterkt door de top van de dijk richting het land hoger te maken. Het verschilt per plek hoeveel centimeter de dijk hoger wordt. Gemiddeld wordt de landelijke dijk 100 centimeter hoger gemaakt.

Aan de zeekant van de dijk zit harde bekleding, dat zorgt ervoor dat de dijk extra stevig is. Die bekleding gaan we vervangen. Want het asfalt is na 50 jaar aan vervanging toe.

Voorstel oplossing landelijke dijk

Hoe ziet het er uit: Voorstel oplossing landelijke dijk

In de afbeelding 'Voorstel oplossing landelijke dijk' laat zien hoe we de dijk binnenwaarts versterken. Aan de land-zijde van de dijk wordt de onderhoudsweg versmald naar 5 meter. Lokaal wordt de weg verschoven in binnenwaartse richting. Binnendijks wordt een nieuwe teelaardelaag en kleilaag aangebracht. De kruin van de dijk wordt verhoogd tussen de 0,3 en 1,1 meter. Aan de zee-zijde van de dijk wordt waterbouwasfalt op zand aangebracht. Ook wordt er nieuwe zetsteen aangebracht op filter, geotextiel en 0,8 meter klei. Het mijnsteen wordt verwijderd. Bij de voet van de dijk komt een overlaging van koperslakblokken met breuksteen en vrijkomende koperslakblokken.

Havendijk

De havendijk wordt op een andere manier verhoogd. Daar krijgt de dijkeen verticale wand. We noemen dit een kademuur. Dat betekent dat de dijk een soort muur krijgt, achter die muur is de dijk hoger. Ook bij de haven verschilt het per plek hoeveel centimeter de dijk hoger wordt. Gemiddeld wordt de havendijk 60 centimeter hoger gemaakt.

Ook bij de havendijk wordt de harde bekleding aan de zeekant vervangen. Daarnaast zijn er verschillende plekken op de havendijk waar we precies voor die locatie met maatwerk de dijk versterken.

Voorstel oplossing havendijk

Hoe ziet het eruit: 'Voorstel oplossing havendijk'

In de afbeelding 'Voorstel oplossing havendijk' is te zien hoe we de havendijk versterken door middel van een verticale wand in de dijk. Aan de landzijde van de dijk komt zetsteen op de filterlaag, geotextiel en 0,8 meter klei. Op het voetpad wordt waterbouwasfalt aangebracht. Aan de buitenzijde van het voetpad komt een keerwand en daarachter wordt de kruin van de dijk verhoogd met circa 0,5 meter. Aan de zeezijde van de dijk wordt een teelaardelaag aangebracht op de kleilaag.

De meest duurzame dijk van Nederland?

Duurzaamheid is een belangrijk onderwerp bij het ontwerp van onze diek van morgen. De duurzame keuzes die we in het ontwerpproces maken, gaan over verschillende onderwerpen.

  • We kiezen voor duurzame werkvoertuigen (materieel).
  • We kijken naar de duurzaamheid van de materialen die we gebruiken om de dijkte versterken. Zoals klei, zand, asfalt en stenen.
  • We verbeteren de biodiversiteit met de ecologische koppelkansen.
  • We kijken naar de landschappelijke kwaliteit van de dijk. Dat betekent dat we beoordelen wat de waarde van de dijk is in de rest van het landschap.

In de verkenning hebben we ook gekeken of het plaatsen van zonnepanelen op de dijk mogelijk is. Het bleek echter niet rendabel om energie op te wekken op de dijk. De opwek-capaciteit van zonne-energie op de dijk is laag ten opzichte van de totale vraag naar energie in de haven. Daarom komen er geen zonnepanelen op deze dijk.

Testen

We doen een test met de Waddenzeedijken en specifiek het gras op de dijk. Dat doen we in de Deltagoot in Delft: een waterbak van driehonderd bij vijf meter waarin golven opgewekt kunnen worden. De Deltagoot in Delft is de grootste ter wereld!

Aan het einde van de waterbak is de Lauwersmeerdijk opgebouwd. Zo testen waterwetenschappers de kracht van onze dijken bij zwaar weer, zonder dat we daar een échte natuurramp voor nodig hebben. Na een druk op een knop woeden in deze waterbak stormen die in Nederland maar eens in de vele duizenden jaren voorkomen.

Gras of asfalt?

De vraag waar we antwoord op zoeken: overleeft de dijk het geweld dat hem het komend uur wordt aangedaan? De veiligheidseisen voor dijken geven nu aan dat veel dijken aan de waterzijde helemaal geasfalteerd moeten worden. Nu al is dat het geval onder het waterniveau: daar liggen stenen of asfalt, om te voorkomen dat water erosie veroorzaakt. Maar op de top van de dijk hebben we liever gras. Dat is mooier en goedkoper dan asfalt. In de Deltagoot testen we of het daadwerkelijk nodig is om ook de top te asfalteren, of dat gras ook sterk genoeg is. De testen zijn dus bedoeld om de oude situatie te behouden: als gras aan de bovenkant ook stormen kan weerstaan, kunnen de veiligheidseisen weer versoepeld worden.

Resultaat van het onderzoek

We verwachten de resultaten van het onderzoek in het voorjaar van 2021. Wil je meer weten over de test?

Documenten met achtergrondinformatie

Gedurende het proces worden verschillende documenten opgesteld. Bekijk de documenten met achtergrondinformatie:

Heb je gevonden wat je zocht?